
Zanim podejmiemy decyzję o przysposobieniu dziecka lub stworzeniu rodziny zastępczej koniecznie zapoznajmy się z jej skutkami prawnymi. W obydwóch przypadkach o powierzeniu dziecka nowej rodzinie decyduje sąd. Adopcja to proces, który prawnie łączy rodziców z dzieckiem przysposobionym.
Daje takie same prawa i obowiązki jak te, które posiadają rodzice naturalni względem swoich własnych dzieci. Po wyroku sądu przyznającym rodzinie adopcyjnej dziecko zmieniony zostaje jego akt urodzenia, a w miejsce danych rodziców naturalnych wpisane zostają dane rodziców adopcyjnych. Dziecko przyjmuje nazwisko rodziców adopcyjnych oraz możliwa jest zmiana imienia.
W przypadku dzieci starszych nie jest to praktykowane ze względów oczywistych. Rodzina adopcyjna nie podlega kontroli żadnej instytucji, tak jak to ma miejsce w przypadku opieki zastępczej. Nie otrzymuje żadnych środków finansowych na utrzymanie adoptowanego dziecka, ani nie posiada żadnych przywilejów. Na mocy prawa małoletni staje się po prostu dzieckiem nowych rodziców. Rodzina zastępcza, niespokrewniona z dzieckiem, staje się doraźną formą pomocy dziecku i jego rodzinie. Rodzice zastępczy czasowo podejmują się wychowywania i codziennej opieki. Otrzymują oni z funduszu opieki społecznej środki finansowe na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Posiadają także wiele przywilejów specjalnych( np. są pracownikami pod ochroną, mają pierwszeństwo w przyjęciu dziecka do przedszkola)
Sposób sprawowania przez nich opieki podlega stałej kontroli sądu oraz organów finansujących. O ile sąd nie postanowi inaczej rodzice zastępczy zobowiązani są do umożliwienia dziecku kontaktu, w tym także spotkań z rodzicami naturalnymi. Opieka zastępcza nie rodzi więzi prawnych, jednak rodzice zastępczy mogą starać się o prawo do adopcji. Dziecko przebywające w rodzinie zastępczej zachowuje swoje nazwisko oraz nie zmienia się jego akt urodzenia. Jeśli władza rodzicielska rodziców naturalnych jest ograniczona lub zawieszona, a nie są oni jej całkowicie pozbawieni, wszystkie ważne decyzje dotyczące dziecka muszą być podejmowane w porozumieniu z nimi. Wiąże się to także z podejmowaniem decyzji o zabiegach medycznych, leczeniu, odbieraniu paszportu i zgodzie na wyjazd za granicę.
W przypadkach, gdy sytuacja życiowa rodziny naturalnej ulegnie trwałej poprawie sąd może rozwiązać rodzinę zastępczą i przywrócić dziecko do domu własnego. Są to oczywiście przypadki sporadyczne, jednak z punktu widzenia prawa całkowicie uzasadnione.

